Değersizlik Duygusu Neden Olur ve Nasıl Aşılır?

0
937
değersizlik duygusu
değersizlik duygusu

Değersizlik duygusu hayatınızın herhangi bir döneminde döneminde deneyimleyebileceğiniz bir durumdur. Bu çoğu insanın başına gelebileceği gibi her insanda bu duruma neden olan durum farklıdır ve nedeni farklı olan durumun farklı sonuçları da olabilir. Değersizlik duygusu hissetmenizde; çevresel durumlar, kendinize bakış açınız, öz şefkat eksikliğiniz neden olmuş olabilir. Değersizlik duygusu hisetiğinize bu durumu aşmak için farkındalık meditasyonları yapmak, farkındalık günlüğü tutmak, kendinizle nazikçe konuşmak, başkaları için bir şey yapmak ve olumluyu göz ardı etmek gibi bilişsel çarpıtmaların üzerinde çalışmak sizlere iyi hissettirebilir.

Değersizlik Duygusu Nedir? Nasıl Hissettirir?

Değersizlik duygusu hayatınızın herhangi bir anında gelebilir. Birdenbire hiçbir şeyi doğru yapamayacağınızı düşünüyor, kendinizi sevilmeyen ve başarısız biri olarak görüyor, veya hayatınızdaki şeylere layık olmadığınızı hissediyorsanız son zamanlarda size neler olduğunu merak ediyor olabilirsiniz. Yalnız değilsiniz. Değersizlik duygusu, özellikle gelişim yıllarınızda her an tetiklenebilir. Ya da ergenlik-yetişkinlik çağlarında kişiler arasın iletişimde bazı zorlandığınız deneyimler olmuş  ve şu anda bu eski duyguları bir şekilde yeniden hissediyor olabilirsiniz. Kendinize olan güveninizin azaldığı hissinden kurtulamıyorsanız, bunun nedenini keşfetmeye başlamanın zamanı gelmiş olabilir. Bu keşifte düşüncelerinizle başa çıkamıyorsanız bir psikolog, psikoterapist, psikiyatrist gibi ruh sağlığı uzmanı yardımı almak da mutlaka faydalı olacaktır. Tek başınıza farkındalık kazandığınız bu durumla yüzleşmekten kaçınmak isteyebilirsiniz, yüzleşmenin zor olduğu durumlarda psikoloğa danışmanızın olumlu sonuçları olacaktır.

Değersizlik Duygusu Neden Olur ve Belirtileri Nelerdir?

Çevrenin Eleştirilerini İçselleştirmek

Kimi zaman yakın çevremiz olan ailemiz ya da arkadaşlarımızın yaptığı eleştirileri içselleştirebiliriz. Olumlu bir niyetle yapılmış olan bu eleştiriler bir anda bizim modumuzu düşüren etkenler haline gelebilir. Başkalarının onlar hakkında ne düşündüğünü önemsemenin insanlar için doğal bir şey olması bu konuda insanlara yardımcı olmuyor. Yakınlarımız veya birlikte çalıştığımız insanlar söz konusu olduğunda muhtemelen bu daha da fazlasıdır. İş yaşamınızda bir takım olumsuzluklar yaşamış olabilirsiniz ve şimdi dokunduğunuz her şeyin taşa döndüğü gibi bir bilişsel çarpıtma yaşıyor olmanız hissettiğiniz değersizlik duygusunu arttırıyor olabilir.

Öz Şefkat Eksikliği

Kendinizi sıklıkla eleştiren bir yapınız varsa, kendinize iyi şeyler söylemek zaman zaman zor olabilir. Kendinizi sık yargıladığınızda, herhangi bir şekilde değersizlik duygusu hissettiğinizde bu hislerin size nereden tanıdık olduğunu sormanız gerekir. Geçmişte bir yerden tanıdık mı bu hisler? Bununla birlikte kendine söylediğin bu denli acımasız eleştirileri bir arkadaşına söylemezsin, değil mi? Neden her zaman dışarıya daha nazikken kendimize kötü davranıyoruz ? Öz şefkat göstermemek ve nasıl göstereceğimizi bilememek de değersizlik duygusu hissetmemize yol açıyor. Bu noktada kendimize öz şefkat göstermek önemli.

Karşılaştırma Yapmak

Başkalarına bakmak, başkaları hakkında okumak, başka bir hayatın olmasını dilemek, daha fazla para kazanmak, farklı bir iş veya ev sahibi olmak için çok zaman harcıyorsun. Kendinizi bunu yaparken bulursanız, hayatınızda sahip olduklarınıza şükran duygusu geliştirmek üzerine çalışabilirsiniz. Bunun için en verimli alışkanlık meditasyon yapmaktır. Anda olmayı deneyimlemek, nelere sahip olduğumuzu keşfetmemizi sağlar.  Ne kadar değersizlik duygusu hissederseniz hissedin, şu anda şükran duymak için pek çok neden var. Bunu keşfedebilmek için farkındalığa sahip olmak gerekir. Vaktinizi kendinizi başkalarıyla karşılaştırarak geçirirseniz, her zaman daha fazlasına sahip olmayı veya daha fazlasını yapabilmeyi arzular, daha fazlası gelmezse kendinize acımasız davranırsınız. Bunun yerine, kendi hayatınızda neyin mümkün olduğuna dair bir örnek olun, şu anın size sunduğu fırsatların farkına varmaya çalışın ve kendinizi dün olduğunuz kişiyle karşılaştırmaya başlayın ve yarın o kişiden daha iyi olmaya çalışın. Kısacası kendinizin en iyi versiyonu olun!

Hayatınızdaki Büyük Değişimler

Bazen kimliğimizdeki bir değişiklik benlik duygumuzu değiştirebilir. Yakın zamanda boşandıysanız veya bir işinizi kaybettiyseniz, bunlara benzer önemli bir değişiklik yaşadıysanız bir süre bocalayabilir hatta değersiz bile hissedebilirsiniz. Değerinizi nasıl ölçeceğinizi bilemeyebilirsiniz. Pek çok insan, kariyerlerini ve ilişkilerini dünyadaki başarılarını doğrulamanın bir yolu olarak görür. Son zamanlarda bu konseptlerde problemler yaşıyorsanız, kendi değerinizi ölçmekte zorlanıyor olabilirsiniz. Travma veya üzücü bir değişiklikle uğraşırken kendinizi suçlamak kolay hale gelebilir. Travma, yaşayan kişinin suçu değildir. Hayatınızda büyük değişimler yaşamak sizi zorluyor olabilir, bu noktada bu tarz büyük değişimlerde bir psikolog yardımı almak bu süreci kolaylaştıracaktır.

Dikkatinize Yön Verin

Öz değerinizi bulmakta zorlanıyorsanız ve kendiniz için kötü hissediyorsanız, bu şekilde hissetmek için motive olabilir ve başkalarının da sizin için üzülmesini isteyebilirsiniz. Kabul etmeyi sevmesek bile bazen kendi hayatımızda kurban olmayı seviyoruz. Eğer değersizlik duygusu hissediyorsanız bakış açınızı değiştirmeyi deneyebilirsiniz. Sizin için önemli olan, zevk aldığınız bir şeye odaklanmayı deneyin. Dikkatinizi düşüncelerinizden şimdide sahip olduğunuza, zevk aldığınız aktivitelere kaydırın. Hoşa gitmeyen düşünce tarzına kapılmanıza izin verirseniz bunu fark edip düşüncenin geldiği gibi gitmesine izin verin. Bardağın kendisini görmek yerine yarısını boş olduğunu görürseniz; düşünme şekliniz ve algınız üzerinde çalışın ve bardağın tümünü görmeyi deneyin.

Değersizlik Duygusu Nasıl Aşılır?

Meditasyon Yapmak

Meditasyon yapmak anda olmayı deneyimleyebileceğiniz, kendiniz hakkındaki düşüncelerinizi keşfedebileceğiniz bir yolculuğa çıkmanızı sağlar. Bu yolculukta kazandığınız farkındalık hayatınızda değişiklik yapmanız gereken noktalar konusunda size rehberlik eder. Yapılan araştırmalara göre bir süre (8-10 hafta) meditasyon yapmanın duygu durumunu düzenlemekte yardımı olduğu ve beynin nöroplastisitesini arttırarak zorlayıcı duygularla başa çıkma becerisini geliştirdiği görülmüştür.

Kendinize Nazikçe Konuşun

Kendinizle olumlu konuşmak edinmeniz gereken bir alışkanlıktır. Bu alışkanlık öz şefkat pratiğidir ve öz şefkat kendinize daha nazik ve daha şefkatli davranmanızı sağlayacaktır. Kendinize daha şefkatli davrandıkça, daha az yargıladığınızı ve kendinizi daha değerli hissettiğinize şahit olabilirsiniz. Kendini değersiz hisseden insanlar genellikle hoşa gitmeyen zorlayıcı düşüncelere hızlıca kapılabilirler.  Kendinize nezaket göstermek, daha öz şefkatli bir tutum edinmenizi sağlar. Negatif iç konuşmayı fark ettiğinizde, bu düşünceleri daha olumlu veya gerçekçi bir şekilde yeniden çerçeveleyebileceğiniz bir yol bulmanız çok önemlidir. Örneğin “Asla yapamayacağım” diye düşünmek yerine, “Her gün gelişmek için küçük şeyler yapabilirim” diyebilirsiniz. Anda olmak ve anda olmaya izin vermek bu noktada en büyük yardımcınız olacaktır.

Farkındalık Günlüğü Tutun

Değersizlik duygusu, kendi hayatınızı başkalarının hayatlarıyla olumsuz bir şekilde karşılaştırırken bulduğunuzda içeri sızabilir. Sadece eksik olduğunuz yönlere bakma tuzağına düşmek yerine, var olduğu için şükran duyduğunuz şeyler hakkında farkındalık kazandığınız noktaları not aldığınız bir farkındalık günlüğü tutmayı düşünün. Düşüncelerinizi bu şekilde odaklamak, sizi karşılaştırma ve kıskançlığın olumsuz etkilerinden korumaya yardımcı olabilir.

Başkası İçin Bir Şey Yapın

Bazen değersizlik duygusu hissettiğinizde, dikkatinizi kendinizden başka bir şeye odaklamak yardımcı olabilir. Araştırmalar, topluluğunuz için gönüllü olmak veya ihtiyacı olan birine yardım etmek gibi toplum yanlısı etkinliklerde bulunmanın, bir kişinin mutluluğu ve refahı üzerinde olumlu bir etkiye sahip olabileceğini göstermiştir. Başkalarına yardım etmek, daha büyük bir bağlantı ve amaç duygusu hissetmenize de yardımcı olabilir.

Başarılarınızı Takdir Edin

Günlük başarılarımızı hayatın koşuşturmacasından takdir etmeyi unutuyor olabiliriz. Başarılarımızı takdir etmek kendimizi iyi hissetmek için yapabileceğimiz adımlardan biri. Bu başarıların büyük başarılar olmasına gerek yok; günde 10 dakikanızı kitap okumaya ayırmayı ya da kısa bir yürüyüşe çıkmayı da günlük başarılarımız olarak değerlendirebiliriz. Attığımız adımların farkında olmak daha iyi hissetmenize yardımcı olacaktır.

Başarılı Olmak İçin 6 Önemli Yöntem! yazımızı okumak için buraya tıklayın.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi yazın